Freixa en Chamosa (Forcarei)

Aldea de Grovas, no Candán

Río Lérez, ó seu paso por Forcarei

Escudo municipal

Casa rural rehabilitada a través do P.R.O.D.E.R. Terra de Montes

Muíño no curso do Lérez

Libriño divulgativo

ASPECTOS xEOGRÁFICOS:

O Concello de Forcarei ocupa, na zona norcentral da provincia de Pontevedra, unha superficie total de 167,7 km2, cunha altitude media de 625 m., indicativa dunha zona notablemente montuosa. As cimas máis elevadas das terras forcaricenses son o monte Seixo (1.014 m), na serra do Cando, o alto de A Ruza (902 m), na parroquia da Madanela, o monte Custoia (951 m), en Pardesoa e o alto de San Benito (1.017 m), na serra do Candán. Nesta serra nacen as fontes que dan orixe ó río Lérez: a fonte do Rego Dedra, fonte do Pao Dereito, fonte do Rego das Latas e fonte do Forno Telleiro. O río Lérez baña as terras de Aciveiro, Pereira, Dúas Igrexas, Forcarei e Castrelo, mentres na zona norte nace o río Umia, nas proximidades do lugar da Reigosa, índose logo polos límites coas terras estradenses.

Forcarei limita pola zona oriental co Concello de Lalín, do que o separan os montes do Testeiro e a serra do Candán. Esta última, na cima de San Benito, serve de linde ós Concellos de Lalín, Silleda e Forcarei. Polo sector norte e nororiental irmándase coas veciñas terras de Silleda, e polo noroccidental coas do Concello de A Estrada. Na parte suroccidental limita co Concello de Cerdedo e incide, coa fronteira natural da serra do Cando, nos territorios de Cotobade e A Lama, encontrándose no sur coas terras ourensás de Beariz e Irixo.

Canto ás comunicacións, é preciso destacar a estrada N-541, que atravesa o Concello na zona sur, debuxando un triángulo co tramo Folgoso - Silleda e a serra do Candán. As trece parroquias que compoñen o Concello de Forcarei están unidas entre si e coa capitalidade do Concello por estradas artelladas en torno a esta e a Soutelo de Montes, como núcleos principais de poboación e de actividade económica e social.

ASPECTOS ECONÓMICOS E DEMOGRÁFICOS:

A economía do Concello de Forcarei vén marcada desde hai séculos e de xeito total polas condicións xeográficas do solo. A poboación tendeu tradicionalmente a se asentar nos vales e a cultivar a superficie máis fértil, conformada por terreos con multitude de regueiros, na súa maior parte afluentes do Lérez. A propiedade da terra está, coma en gran parte de Galicia, basada no minifundismo. Esta condición, xunto coa escasa mecanización, consecuencia inevitable da anterior, foron as características fundamentais que influíron no lento progreso da comarca. Este aspecto está tornando nos últimos dez anos, e a endémica reserva das parroquias sobre a conveniencia da concentración parcelaria está deixando paso á súa execución nalgunhas delas, de xeito que as condicións de explotación evidentemente veranse transformadas nun corto prazo de tempo. A esto hai que engadir unha serie de accións desenvolvidas como alternativa ó sector agropecuario no marco do P.R.O.D.E.R. “TERRA DE MONTES” (Programa operativo de desenvolvemento e diversificación económica das zoas rurais), entre os anos 1997 y 2000.

Un sector que sempre gozou dun pulo notable é o da construcción, que emprega a máis da terceira parte da poboación activa. Os sectores industrial e de servicios, lonxana aquela época de riquísima variedade nos oficios - o catastro do Marqués da Ensenada, de 1.752, enumera máis dun cento de oficios artesanais na Terra de Montes - , reviven paulatinamente gracias á iniciativa dalgúns pequenos e medianos empresarios, que están contribuíndo cos seus investimentos e proxectos a unha mellora notable no emprego, ó mesmo tempo que accións de respaldo público como a Escola-obradoiro Terra de Montes, sita no mosteiro de Aciveiro, procuran a capacitación e experiencia de novos artesáns e traballadores especializados.

Canto á evolución da poboación, repartida nun cento de núcleos, obsérvase un claro retroceso desde principios do século ata a actualidade. No ano 1925, segúndo os datos de Dantín Cereceda, o número de habitantes alcanzaba os 9.125, o que equivalía a unha densidade de 54,6 hab./km2. Nos anos sesenta a cantidade descendeu a 8.079 e en 1981 a 7.114. A principios dos 90 era de 5.823 e hoxe,no ano 2000, supón un total de 5.065 habitantes, é dicir, unha densidade de 30,2 hab./km2. Esta circunstancia explícase por un éxodo considerable á capital de provincia e a outras cidades de certo pulo industrial e comercial, así como por unha forte emigración a América nun principio, e ós países centroeuropeos a partir dos anos 50.